"Ένα μαγευτικό ταξίδι" - Παιδική Λέσχη Ανάγνωσης

Την Παρασκευή 10 Μαρτίου  ήταν η 5^η συνάντηση των παιδιών της Παιδικής Λέσχης Ανάγνωσης της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς.  Μάρτης μήνας, ο πρώτος μήνας της άνοιξης γι’ αυτό και διαβάσαμε μια ανοιξιάτικη ιστορία από το βιβλίο της  Ντίνα Χατζηνικολάου    «Ένα μαγευτικό ταξίδι».

Η ιστορία αναφέρεται στο  ταξίδι που κάνει ένα ποταμάκι την άνοιξη, από τη « βρυσομάνα»του βουνού  μέχρι να φτάσει στη θάλασσα. Στο ταξίδι του θα περάσει από όμορφα ανοιξιάτικα τοπία, θα κάνει φίλους του τις πεταλούδες, τις μελισοσύλες, τα πουλιά, τα

Φυλλάδιο του Μάρτη

δέντρα, τα ζώα που θα συναντήσει, θα γνωρίσει τον ήλιο, το φεγγάρι, τα αστέρια και τους ανθρώπους.

Μιλήσαμε για τις παροιμίες και τις ονομασίες που έχει ο Μάρτης. Επίσης αναφερθήκαμε στο έθιμο της χελιδόνας, τα κάλαντα της άνοιξης, τα οποία και τραγουδήσαμε  και στο τέλος τα παιδιά ζωγράφισαν την «χελιδόνα». Φεύγοντας πήραν μαζί τους ένα φυλλάδιο με το πιο κάτω υλικό. Και όπως πάντα με μια λέξη είπαν ότι πέρασαν ωραία, φανταστικά, τέλεια…., ήσαν χαρούμενοι και ανανέωσαν το ραντεβού για την επόμενη συνάντησή τους, στις 31 Μαρτίου.  

Μάρτης, ο πρώτος μήνας της Άνοιξης

Ο Μάρτιος, ο πρώτος μήνας της άνοιξης έχει συνήθως άστατο καιρό. Για τον λόγο αυτό και ο ελληνικός λαός έδωσε στον Μάρτη πολλά ονόματα:

Μάρτης ο Κλαψόγελος, ο Πεντάγνωμος, ο Γδάρτης, ο Καψομάρτης, ο Ανοιξιάτης, ο Παλαβιάρης κ.ά.,

καθώς και πολλές παροιμίες:

«Μάρτης, γδάρτης και καλός παλουκοκάφτης»,

«Ο Μάρτης μια κλαίει και μια γελά»,

«Αν ρίξει ο Μάρτης δυο νερά κι ο Απρίλης άλλο ένα χαρά σε “κείνον τον ζευγά που “χει στη γη σπαρμένα»,

«Τον Μάρτη ξύλα φύλαγε, μην κάψεις τα παλούκια» κ.ά.

« Μάρτης είναι χάδια κάνει, πότε κλαίει πότε γελάει…»

Σύμφωνα με την παράδοση ο Μάρτης έχει δύο γυναίκες μία καλή, ανοιχτόκαρδη και γελαστή και μια σκουντουφλιάρα που πάντα κλαίει. Κι όταν πάει στη γελαστή γίνεται κι ο καιρός γελαστός κι όταν πάει στη σκουντουφλιάρα ο καιρός χαλάει.

Την πρώτη μέρα του Μάρτη, για να αποτραπεί η βλαβερή επίδραση του ήλιου, τα παιδιά φορούν «μάρτη», στον καρπό του χεριού ή στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού. Είναι ένα βραχιόλι φτιαγμένο από κλωστή άσπρη – κόκκινη ή χρυσή. Το φοράνε μέχρι να δούνε τα πρώτα χελιδόνια, μετά θα το  κρεμάσουν στο κλαδί ενός δέντρου για να το πάρουν τα χελιδόνια που φτιάχνουν τη φωλιά τους. Σε άλλες περιπτώσεις τα παιδιά φοράνε τον «Μάρτη» μέχρι την Ανάσταση και τον κρεμάνε στο φιτίλι της λαμπάδας τους για να καεί.

Σε πολλές περιοχές της χώρας μας, την πρώτη Μαρτίου ή στις 21 Μαρτίου, ημέρα της εαρινής ισημερίας, τα παιδιά γυρνάνε στα σπίτια κρατώντας ένα αρθρωτό ομοίωμα χελιδονιού, την «χελιδόνα», και τραγουδούν ένα είδος καλάντων, τα χελιδονίσματα. Το έθιμο της χελιδόνας, έχει τις ρίζες του στην αρχαία Ελλάδα, και επιβιώνει μέχρι τις μέρες μας σε πολλά μέρη της Ελλάδας όπως Ήπειρο, Μακεδονία, Θράκη και Δωδεκάνησα.

                  Περπερούνα (Κοζάνη)

Xελιδόνα έρχεται
απ’ τη Mαύρη θάλασσα
θάλασσα ν’ απέρασε
έκατσε και λάλησε.

Mώρ’ καλή νοικοκυρά

σέβα, έβγα στο κελάρι
φέρε αυγά σαρακοστιά
και σκοινιά πεντηκοστά
για να δέσομε το Μάρτη
και το τσιλιμπουρδάκι

κι αν δεν έχετε αυγά
                       παίρνομε την κλωσσαριά                        να γεννάει, να κλωσάει
  και να σέρνει τα πουλιά.

               Φθιώτιδα: Τα παιδιά

Ήρθ” ο Μάρτης ο καλός κι ο Απρίλης δροσερός,

ήρθανε τρία πουλάκια και καθίσαν στα κλαδάκια

ήρθε, ήρθε η χελιδόνα, ήρθε, ήρθε η μελιδόνα.

Σήκω “συ καλή κυρά να μας δώσεις πέντ” αυγά κι άλλα πέντε κόκκινα.

“Εχουμ” δάσκαλο καλό, έχουμ” δάσκαλο κακό

που μας δέρνει και μας κρούζει και στη φάλαγγα μας βάζει.

Ήρθ” ο Μάρτης ο καλός κι ο Απρίλης δροσερός,   ήρθανε τρία πουλάκια και καθίσαν στα κλαδάκια   ήρθε, ήρθε η χελιδόνα, ήρθε, ήρθε η μελιδόνα.   Σήκω “συ καλή κυρά να μας δώσεις πέντ” αυγά              και άλλα πέντε κόκκινα                                        

 Από τη Σάμο:

Δόνι, χελιδόνι ήρθες, καλώς ήρθες. 

Φκιάσε τη φωλιά σου κάμε τα πουλιά σου

φκιάστηνε στο σπίτι κανένας δεν τη γκίζει. 

Το χελιδόνι το πουλί πάει πέρα κι' έρχεται 

πάει και ξανάρχεται 

στήνει μήνυμα και λέει 

πως είναι καλοκαίρι.

Από τις Μέτρες Ανατολικής  Θράκης

«Ήρθε, ήρθε χελιδόνα

ήρθε κι άλλη μελιδόνα

κάβισε και λάλησε

και γλυκά κελάηδησε

Μάρτη, Μάρτη μου καλέ

Και Φλεβάρη φοβερέ

Κι αν χιονίσεις κι αν

κακίσεις

Πάλιν άνοιξιν θ’ ανθίσεις

Συ καλή νοικοκυρά

Έμπα στο κελάρι σου

Φερ' αυγά, περδικωτά

Και πουλιά σαρακοστή

δώσε και μιαν ορνιθίτσα

και μια κουλουρίτσα

Μέσα δω που 'ρθαμε τώρα,

Μέσα γεια, μέσα χαρά,

στον αφέντη στην κυρά

Στα παιδιά και στους γονείς

Σ' όλους τους, τους συγγενείς

Μέσα Μάρτης, έξω φύλλα

Εξ' οχτροί, σας τρων οι σκύλοι.

Μέσα φίλοι, μέσα φτήνια

Και χαρές, χοροί, παιχνίδια

                  Και εφέτος και του χρόνου
   Και του χρόνου κι άλλα χίλια».

 Το πρόγραμμα αυτό υλοποιήθηκε από την εμψυχώτρια Νιαβή Βασιλική με τη βοήθεια της Διώνης Πούλου

Η ιστορία του Αρλεκίνου - Παιδική Λέσχη Ανάγνωσης

Την Παρασκευή 10 Φεβρουαρίου 2017, στις έξι το απόγευμα γέμισε από χαρούμενα προσωπάκια ο τρίτος όροφος της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς.  Τα παιδιά πιστά στο ραντεβού τους,  ήρθαν στη  4^η συνάντηση της Παιδικής Λέσχης Ανάγνωσης. Μετά από ασκήσεις για αναθέρμανση των σχέσεων μας 
 διαβάσαμε την  « ιστορία του Αρλεκίνου », μια επίκαιρη ιστορία λόγω των Αποκριών.  Μιλήσαμε για τα έθιμα της Αποκριάς,  για τους μασκαράδες, το καρναβάλι, τα τραγούδια, τους χορούς, τον αετό που ρίχνουμε την Καθαρά Δευτέρα…..

Ζωγράφισαν, έφτιαξαν κολλάζ έναν αρλεκίνο και στη συνέχεια χωρίστηκαν σε δυο ομάδες και έπαιξαν το  παιχνίδι  με τα μπαλόνια. Το παιχνίδι αυτό παίζεται ως εξής:

Δένει το κάθε παιδί ένα μπαλόνι στη μέση του, το μπαλόνι είναι πίσω του.  Στη συνέχεια, χωρίς να ακουμπάνε τα χέρια τους στα μπαλόνια των άλλων προσπαθεί το κάθε παιδί να σπάσει  το μπαλόνι του άλλου, ακουμπώντας μόνο τα μπαλόνια και πιέζοντας τα. Τα παιδιά είναι γυρισμένα με τις πλάτες τους, δηλαδή παίζουν πλάτη με πλάτη. Στο τέλος  θα παίξουν τα δυο παιδιά, ένα από κάθε ομάδα, που τα μπαλόνια τους δεν έσκασαν. Τελικά θα νικήσει αυτός που το μπαλόνι του δεν έσκασε.  Το παιδί, ο νικητής είναι υποχρεωμένος να κάνει όποιο ζώο του πουν τα παιδιά της ομάδας του.

Τα παιδιά έπαιξαν το πιο παιχνίδι, γέλασαν με την ψυχή τους , αποχαιρετιστήκαμε και ευχηθήκαμε ο ένας στον άλλο  «Καλές Απόκριες και καλή αντάμωση σε ένα μήνα». 

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΛΕΚΙΝΟΥ

Μια φορά κι έναν καιρό στην πόλη με τις γόνδολες, τη Βενετία, ζούσε ένα φτωχό παιδάκι, ο Αρλεκίνος. Τις μέρες της Αποκριάς, στη Βενετία γιορτάζουν το καρναβάλι με παρελάσεις και γιορτές. Όλοι ντύνονται μασκαράδες και κρυμμένοι πίσω από τις μάσκες τους γλεντάνε μέχρι το πρωί.
Ο μικρός Αρλεκίνος, κάθε απόγευμα, καθόταν στο  παράθυρο, έβλεπε τους γελαστούς μασκαράδες που περνούσαν παρέες παρέες κάτω από το σπίτι του και μερικές φορές ένα δάκρυ κυλούσε στο μαγουλάκι του. Θυμόταν πώς
ντυνόταν κι αυτός μασκαράς μαζί με τον πατέρα του και τη μητέρα του και κάνανε βόλτες στην πλατεία το Αγίου Μάρκου με τα περιστέρια.

Τώρα πια όλα ήταν διαφορετικά! Ο πατέρας είχε πεθάνει και η καημένη η μητέρα του με μεγάλη δυσκολία κατάφερνε να πληρώνει τα έξοδά τους.                               Σκούπιζε, λοιπόν, το δάκρυ του και χαιρετούσε τους γελαστούς μασκαράδες που του φώναζαν να κατέβει μαζί τους στο γλέντι.

Η μαμά του είδε το κρυφό δάκρυ του Αρλεκίνου και ανέβηκε στη σοφίτα αποφασισμένη να βρει κάτι, έστω κι ένα παλιό ρούχο, για να μασκαρέψει το λυπημένο παιδί της. Κάτι μικρά κουρελάκια από υφάσματα της έδωσαν
την ιδία ! Τα μάζεψε όλα, πήρε τα ραφτικά της και δούλεψε μέχρι το πρωί. Ένωσε τα μικρά κομματάκια, έκανε ένα μεγάλο πολύχρωμο πανί και μ’ αυτό έραψε μια φανταχτερή στολή, που άλλη δεν είχε ξαναγίνει!

Ξύπνησε χαρούμενη το Αρλεκίνο και τον έντυσε με τη στολή. Φούντωσε τα κατσαρά καστανά μαλάκια του παιδιού και, σαν τελευταία
πινελιά, άνοιξε δυο τρύπες με το ψαλίδι της σε μια μαύρη βελούδινη λωρίδα και την έδεσε στα μάτια του παιδιού για μάσκα ! Το αποτέλεσμα ήταν θαυμάσιο! Ευτυχισμένος ο Αρλεκίνος, με τα δάκρυα απ’ τα παράπονα να λάμπουν στα ματάκια του, έδωσε ένα σκαστό φιλί στη μανούλα του και έτρεξε στην πλατεία.

Τα πυροτεχνήματα έλαμπαν στον ουρανό και τα παιδιά μάζευαν καραμέλες και σοκολάτες που πετούσαν οι άρχοντες από τα μπαλκόνια.
Όταν έφτασε στην πλατεία ο Αρλεκίνος, όλοι θαύμαζαν τη φορεσιά του, κι εκείνος χαρούμενος άρχισε να χορεύει χωρίς να φανερώνει ποιος είναι.
Ποιος είσαι; τον ρωτούσαν πολλοί. Είσαι από τη Βενετία;

Που αγόρασες αυτή τη θαυμάσια στολή;

Ο Αρλεκίνος χαμογελούσε και κρατούσε καλά φυλαγμένο το μυστικό του, ώσπου μια κοπελίτσα τού άρπαξε τη μάσκα.

Είναι ο Αρλεκίνος ! φώναξαν κάποιοι ξένοι. Αυτός είναι ο βασιλιάς του καρνάβαλου, φώναξαν όλοι μαζί και του πρόσφεραν φρούτα και γλυκά χορεύοντας χαρούμενοι γύρω του.

Ο Αρλεκίνος χόρεψε ξέφρενα όλη νύχτα και το πρωί γύρισε στο σπίτι του φορτωμένος με γλυκά.

Ένας χρόνος πέρασε. Την επόμενη χρονιά, μόλις πλησίαζε η Αποκριά, όλοι έτρεξαν στη μητέρα του Αρλεκίνου και πλήρωναν όσο όσο για να ράψουν μια πολύχρωμη φορεσιά αρλεκίνου...

Η δράση αυτή πραγματοποιήθηκε από τη Νιαβή Βασιλική , Νταλιάνη Γιώτα και Πούλου Διώνη